Van toezicht naar vertrouwen bij de Scheldecommissie
Als adviseur projectbeheersing ging AanZ aan de slag bij een meerjarig programma tussen Nederland en Vlaanderen. Uitvoerend in een bestuurlijke context waarin Vlaanderen financierde en Nederland de methodiek inbracht. Een heldere taakverdeling op papier, maar in de praktijk botsten twee fundamenteel verschillende opvattingen over wat grip betekent.
Eerst inzicht, dan beweging
De opdracht was helder: het inrichten van projectbeheersing gericht op risico’s, planning, kwaliteit en contractbeheersing.
Aan de Nederlandse kant was systeemgerichte contractbeheersing vanzelfsprekend: risico’s identificeren, processen toetsen, op enige afstand sturen op aantoonbare beheersing. Aan de Vlaamse kant leefde een andere overtuiging: grip ontstaat door aanwezigheid. Als de aannemer buiten werkt, sta je ernaast.
De uitdaging achter de opdracht was het creëren van vertrouwen tussen deze twee verschillende manieren van kijken.
We startten vanuit het doel van het project niet vanuit de methodiek. Om inzicht te krijgen in wat werkte bouwden we het risicodossier op vanuit de projectdoelstellingen. We richtten audits en verbetergesprekken in. Niet als controlemiddel, maar als basis voor het ontwikkelen van een gedeeld uitgangspunt.
AanZ positioneerde zich tussen beide perspectieven in om het gesprek te kunnen voeren over de onderliggende behoefte: grip, zekerheid en bestuurlijke rust. Zo verschoof het gesprek vanuit de twee perspectieven naar een gezamenlijk startpunt: ‘wat hebben wij nodig om deze methodiek te vertrouwen’.
Wat zichtbaar werd, werd stuurbaar
Het resultaat was een structureel ingerichte projectbeheersing waarin risico-, planning- en kwaliteitsprocessen duurzaam werden verankerd. Systeemgerichte contractbeheersing kreeg ook binnen de Vlaamse context een plek die passend voelde.
Minstens zo belangrijk was de verandering in samenwerking: het verschil in bestuurlijke cultuur werd niet weggepoetst, maar overbrugd, waardoor wantrouwen plaatsmaakte voor een werkrelatie waarin verschillen bespreekbaar waren.
Een illustratief moment was het punt waarop de vraag verschoof van “Wie staat er buiten?” naar “Hoe weten we dat het klopt?”. Dat markeerde de omslag waarop toezicht houden overging in vertrouwen.
